Dünyada qanuni, Azərbaycanda qanunsuz – Niyə bu sahədə işləmək qadağandır?
Digərləri 11 Fev 2026 10:56:00 206 0
Dünyada özəl xəfiyyə (private investigator) fəaliyyəti real praktikadır və bir çox ölkədə qanunla tənzimlənir və ya praktiki olaraq işləyir.
Avstriya, Belçika, Fransa, Almaniya və Skandinaviya ölkələrində özəl detektivlər xüsusi lisenziya və dövlət icazəsi əsasında işləyir və onlara peşə tələbləri qoyulur - məsələn, təcrübə, təhsil, məhkumluğun olmaması kimi şərtlər var.
Latviyada özəl detektiv fəaliyyəti artıq uzun illər qanunla tənzimlənir və detektiv xidmətləri həm şəxsi, həm də cinayət hadisələri üzrə geniş istifadə olunur. ABŞ-da isə özəl detektivlər dövlət səviyyəsində lisenziyalaşdırılır; əsasən ştat qanunlarına uyğun qeydiyyat və icazə tələb edilir.
Digər tərəfdən, bəzi ölkələrdə qanunla tam qadağan edilmiş və ya qeyri-rəsmi fəaliyyət formasındadır. Məsələn, Çində klassik mənada özəl detektiv peşəsi rəsmi tanınmır və qanuni çərçivəsi yoxdur.
Türkiyədə xüsusi qanun yoxdur və özəl detektiv fəaliyyəti hüquqi boşluqda fəaliyyət göstərir - detektiv kimi fəaliyyət üçün ayrıca lisenziya və rəsmi tənzimləmə mövcud deyil. Bəs Azərbaycanda vəziyyət necədir?
"Azərbaycanda belə xidmət mövcud deyil. İstər hüquqi, istərsə faktiki bu fəaliyyət müşahidə edilmir".
Son.az xəbər verir ki, bu sözləri Modern.az-a açıqlamasında hüquqşünas Əkrəm Həsənov deyib.
O qeyd edib ki, özəl detektiv agentliklərinin fəaliyyəti Azərbaycan qanunvericiliyinə ziddir:
"Bu haqda "İnformasiya, İnformasiyalaşdırma və İnformasiyanın Mühafizəsi Haqqında" Qanunda, Cinayət və Mülki Məcəllələrdə, "Şəxsi Məlumatlar Haqqında" Qanunda qadağalar var. Yəni birbaşa "xəfiyyə" sözü qeyd edilərək onun qadağan olunması haqda yazılmasa da şəxsi məlumatların gizli saxlanılması prinsipi bu xidməti inkar edir. Ən əsası, bu Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 32-ci maddəsində (Şəxsi toxunulmazlıq hüququ) qeyd olunub".
Hüquqşünas qeyd edib ki, Azərbaycanda Daxili İşlər Nazirliyinin fəaliyyətinin də özəl detektiv agentliklərinin fəaliyyətinə ehtiyac qalmadığını göstərir:
"Belə ehtimalların qarşısını alan birbaşa qurum kimi effektiv xidmət göstərir. Ölkədə belə xidmət, o cümlədən "avtoritetlik" və buna bənzər mövqe tutmaq da yolverilməzdir".
Ə.Həsənov insan hüquqları üzrə beynəlxalq konvensiyaların da xəfiyyəçiliyə zidd olduğunu qeyd edib.
Son.az
- 11 Fev 10:48
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında Azərbaycanda rəsmi
Ətraflı
- 11 Fev 10:44
Bakıda "İdrak" liseyində şagird tərəfindən güllələnən mü
Ətraflı
- 11 Fev 10:40
Son illər smartfonlardan istifadə gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə
Ətraflı
- 11 Fev 10:39
Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində qəsdən sağlamlığa ağır zərər
Ətraflı
- 11 Fev 10:35
2026-cı ilin fevral ayının ilk ongünlüyündə The Washington Post redaksiya
Ətraflı
- 11 Fev 10:32
Bir çox insan dünyasını dəyişərkən həkimlərin onların öldüyünü e
Ətraflı
- 11 Fev 10:30
Astroloqların fikrincə, 2026-cı ilin fevral ayı bir çox insan üçün dön
Ətraflı
- 11 Fev 10:30
Aktrisa Sonaxanım Əliyeva mərhum Xalq artisti Nəsibə Zeynalovaya aid səhn
Ətraflı
- 11 Fev 10:24
Ölkə ərazisində yağıntılı hava şəraiti müşahidə olunur.
Ətraflı
- 11 Fev 10:20
Fevralın 10-da ölkə ərazisində qeydə alınan 56, əvvəlki dövrlərdən b
Ətraflı
- 11 Fev 10:18
Azərbaycanda səfərdə olan Amerika Birləşmiş Ştatlarının Vitse-preziden
Ətraflı
- 11 Fev 10:15
Əsrarəngiz təbiəti ilə gözoxşayan Laçında daha bir maraqlı görüntü
Ətraflı
- 11 Fev 10:09
Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyalətinin Tamblır Ric şəhərində yerlə
Ətraflı
- 11 Fev 10:08
Naxçıvanın uzunömürlü sakinlərindən olan 101 yaşlı Vəli Qasımov vəf
Ətraflı
- 11 Fev 10:02
Azərbaycanın Xalq artisti İlhamə Quliyevanın bacısı qızı Nigar Həsəno
Ətraflı